EU-voorzitterschap Hongarije
Van 1 januari tot 30 juni 2011 is Hongarije voorzitter van de Ministerraad van de Europese Unie. Hongarije zet het werk van België verder en werkt het programma van het triovoorzitterschap af.
(Laatst bijgewerkt op 01/06/2011)
1. Inleiding
Op 1 januari werd Hongarije voor de eerste keer voorzitter van de Europese ministerraden. De aftrap van het voorzitterschap werd helaas overschaduwd door de nieuwe mediawet die Hongarije invoerde, waarmee de persvrijheid voor een groot stuk aan banden werd gelegd.
Vanaf juli kan iedereen die wil klacht indienen tegen journalisten. Een autoriteit voor de media, samengesteld uit politieke afgevaardigden, kan vervolgens nagaan of het journalistiek werk ‘evenwichtig' is en indien nodig beboeten. Dit geeft hen een mogelijkheid om kritische journalisten de mond te snoeren.
Europa uitte haar kritiek op deze wet, maar voorlopig bleef het nog bij waarschuwingen. Ook wanneer Victor Orbán een nieuwe grootwet liet stemmen, bleven de reacties van de EU lauw. Nochtans maakt deze zeer conservatieve grondwet het holibiehuwelijk onmogelijk en legt het een basis voor abortus.
2. Wat houdt het voorzitterschap in?
Het leiden van de Ministerraad: De Europese Ministerraad is de bijeenkomst van 27 ministers, één uit elke lidstaat. Welke ministers dit precies zijn, hangt af van wat op de agenda staat. Gaat het over onderwijs, dan vergaderen de ministers van onderwijs. Gaat het over landbouw dan komen de ministers van landbouw samen. Het voorzittend land leidt deze vergaderingen zes maanden lang en kan ze dus sturen.
Sinds het in werking treden van het verdrag van Lissabon mag het voorzittend land niet langer de Ministerraad voor buitenlandse zaken voorzitten. Deze eer komt nu toe aan barones Catherine Ashton, de hoge vertegenwoordiger voor buitenland- en veiligheidsbeleid. Vroeger was het ook zo dat de Europese Raad, of de Europese top, zoals die ook wel genoemd wordt, geleid werd door de premier van het voorzittend land. Nu is het Herman Van Rompuy, de president of permanente voorzitter van de Europese Raad, die voorzit.
Bepalen van de agenda: De agenda van de Ministerraad, en voor een stuk ook doe de Europese top (=bijeenkomst van de staats- en regeringsleiders), wordt voor een groot deel mee bepaald door het voorzittend land. Sinds het verdrag van Lissabon wordt gedacht aan de continuïteit en stellen 3 landen samen, voor het volgende anderhalf jaar, de agenda op. Elk land kan wel mee prioriteiten bepalen en aan sommige thema’s voorrang geven, maar wanneer belangrijke problemen zich stellen (vb. Griekse crisis) kan je daar als voorzitter niet zomaar omheen.
Het blijft echter prestigieus wanneer jouw land erin slaagt om tijdens het voorzitterschap belangrijke dossiers af te werken of nieuwe pistes te openen.
Anders dan vroeger moet Hongarije de agenda samen met 2 andere landen opstellen. Spanje en België, de2 vorige voorzitters, werken samen met Hongarije in een ‘triovoorzitterschap’. Deze nieuwe manier van werken kwam er met het Verdrag van Lissabon en moet voor meer continuïteit zorgen.
Contacten met internationale organisaties en het Europees Parlement: Het buitenland- en veiligheidsbeleid is niet langer de verantwoordelijkheid van de voorzitter. Contacten met internationale organisaties, in naam van de EU, kunnen wel nog via het voorzittend land gebeuren. Ook de communicatie met het Europees Parlement is nieuw, sinds het verdrag van Lissabon. Het Parlement moet vandaag meer betrokken worden bij beslissingen van de Ministerraad, een bewijs van de steeds toenemende macht van deze instelling.
3. De agenda
- Samen met Spanje en België heeft Hongarije een agenda opgesteld. Hongarije zal dus het programma afwerken.
- Hongarije wil het Stockholmprogramma, een programma voor samenwerking op het gebied van veiligheid en de bescherming van fundamentele rechten van de burger, verder implementeren. Hongarije wil Bulgarije en Roemenië zo snel mogelijk laten toetreden tot de Schengenzone.
- ‘De strategie 2020’ moet verder worden uitwerkt. Met deze strategie wil de EU tegen 2020 meer investeren in onderzoek en ontwikkeling, werkgelegenheid, groene economische groei, armoedebestrijding en onderwijs. Hongarije wil zich vooral toeleggen op kleine en middelgrote ondernemingen.
- Hongarije wil het gemeenschappelijk landbouwbeleid herzien, en dat de energie- en watervoorziening wordt aangepast aan het Europa van de toekomst.
- Tenslotte is er de uitbreiding van de Europese Unie. Wanneer de samenwerking tussen de Balkan en Kroatië verder goed blijft verlopen, zou het land in 2012 lid kunnen worden. Tijdens het voorzitterschap zal het onderwerp dus vaak op tafel liggen, samen met de vorderingen van Turkije en andere Balkanlanden, zoals Macedonië. Ook met Ijsland kunnen de onderhandelingen worden verdergezet.
4. De resultaten
Begin april 2011 lieten verschillende Hongaarse ministers weten zeer tevreden zijn met de eerste drie maanden van het Hongaars voorzitterschap. De economische problemen in Europa, volgens premier Orbán de meest serieuze problemen sinds de val van het communisme, waren voortvarend aangepakt en Hongarije had hiermee laten zien een waardevolle speler in Europa te zijn.
In januari werd voor het eerst van start gegaan met het Europees semester, een zesmaandelijkse coördinatiecyclus van het begroting- en economisch beleid van de lidstaten conform de gemeenschappelijke regels. Dit moet er voor zorgen dat de begrotingen in de EU-landen onder controle blijven en Griekse drama’s vermeden kunnen worden.
Volgens de minister van buitenlandse zaken János Martonyi, is de toetreding van Kroatië tot de EU nu echt binnen handbereik. En na de uitlevering van Ratko Mladic zet ook Servië een stap in de richting van het statuut van kandidaat-lidstaat.
Andere doorbraken waren onder andere het ontwikkelen van een lange termijnstrategie voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het tot stand komen van een richtlijn voor patiëntenrechten. Daarnaast memoreerde de minister voor Europese Zaken Gyori het succesvol inspelen op de aardbeving in Japan en op de onrust in Noord-Afrika.
5. Links
Officiële site van het Hongaars voorzitterschap: www.eu2011.hu
